Türkiye ve tüm dünyayı tehdit eden doğa olayı deprem konusunda ne biliyoruz? Ya da hazır mıyız? Büyük bir deprem bekleniyor ama hala bilinçsiziz. Dergi.biz olarak bu konuda kafamızdaki soruları yanıtlayacak İTÜ Jeofizik Müh. E. Öğr. Üyesi- Çevre Federasyonu 2. Başkanı olan Prof. Dr. Övgün Ahmet ERCAN'dan bir söyleşi rica ettik. Bizi kırmadı ve sorularımıza yanıt verdi..

- Türk halkının deprem ve zararları konusundaki unutkanlığını ve buna bağlı olarak umursamazlığını nasıl karşılıyorsunuz?
  Halk umursamaz değil, yoksul olduğundan çaresiz. Nasıl bir önlem alabilir geçimini sağlayamayan topluluk.

- İstanbul'da büyük bir deprem fikri hep var. Peki Adapazarında olan depremin bir tekrar şansı nedir? Bir deprem olunca fay hattındaki gerilim rahatlar ve başka olmaz mı? 
  Sakarya Çukurnda 2025’e dek 2 güçlü deprem bekliyorum. Bu bölgede bir yılda 2 atom bombası gücünde gerginlik birikmektedir.

- Bilhassa medyadaki  uyarma kisvesi altında deprem tellalığı ve bundan rant elde etmeye çalışan sektörler konusunda sizce ne tür önlemler alınmalı?
  Tek başına, irdelenmemiş, kısır bilgilerle çığırtkanlık yaparak; gazete satışlarını sağlayan, TV lerin reklam satmasına katkıda bulunduran, yeni inşaatların satışını kolaylaştıran, halkın ruh sağlığını bozan,yatırımları engelleyen sözde deprem profesörlerine soruşturma açılıp, işten el çektirilmelidir. 

- Daha önce de yaşanmıştı. Eğer okunan veriler sıradışı değerleri gösterse insanları evlerinden çıkarma uyarısında bulunur musunuz?
 Bu konuda bilgileri ancak başbakana söyleyebiliriz. O da ivedi bir “ Deprem Değerlendirme Kurulu " oluşturur. O kurul deprem uyarısını bildirse Başbakan gerekli önlemleri alıp, kendisi açıklama yapar. Doğru yol budur.

- "İstanbul'a kar yağmazsa memlekete kış gelmez" lafından yola çıkarak, bu odaklanmadan çıkıp başka hangi ilde deprem olması ihtimali mevcut? 
  Yaklaşık 33 ilde öncelikli deprem bekliyorum. Bunların adlarını web sayfamda yer verdim.  

- Yapacağınız bir açıklama ile insanlar taşınabilir, kira ve ev fiyatları değişebilir. Okul yıllarınızda Jeofizik okumanın böyle bir gücü olduğu aklınıza gelmiş miydi ve memnun musunuz?
 Jeofizik Mühendisliğini severek sürdürüyorum. Onun sorumluluk bilinciyle yaşamımın tümünü ona adadım.Deprem sıkıntısı, bende; şeker, kalp, yüksek tansiyon, sinir sıkıntıları getirdi. Ancak, Türkiyem içim yaşamımı seve seve veririm. Mutluyum. Ancak yaralara siyasi çare bulamamamdan sıkıntılıyım. Biz bu işi 5 yılda çözerdik…olmadı.

-Marmara tabanının gerçek manada 3 boyutlu haritası ne zaman açıklanacak ? Ya da mevcutta varsa buna nasıl ulaşabiliriz? 
  Marmaranın deniz dibine ilişkin tüm bilgilerin %95’ini biliyoruz. Önemli olan Marmara çevresinde yapı niteliğini sağlamlaştırmaktır. “Yık yap, büz yükselt “  tasarım, bugün ki yönetimce benimsenmiştir. Bu yıldan başlamak üzere eyle geçilecektir.   

-Depremle ilgili gerçekler halktan ne kadar daha  saklanabilir ? 
 Halktan hiçbir bilgi saklanmıyor.  Neden saklansın ki? Tam tersine bazı “orta yer şaklabanları” kısır verileri abartarak halka korku bindiriyorlar.  

 -Bunun sosyal getiri ve götürüleri hakkındaki görüşleri nelerdir ?(Deprem olduktan sonra olacakların sorumluluğu üzerine düşünceleriniz) 
  Kuzey Marmara depremi için önlem alınmazsa, İstanbuldaki yapıların en çok %3,5’u göçer.  Kişi yitimi 20 ile 60 bini bulur. Ulusal ekonomiye dokuncası 25 ile 200 milyar dolar arasında etkiler. Türkiye’nin dengesi sarsılır. İstanbul büyük bir göç yaşar. Türkiye çok bağımlı bir ülkeye dönüşür.

-Ümraniye üzerinden marmaraya doğru bir hat çizen eski bir fay oluşumundan bahsedilmekte bunun riskleri (enerji birikimi ve boşalım gücü etkileri) hakkında görüşleri nelerdir?
  Kuzey Anadolu Kırığının kuzey Marmara kolu üzerine her yıl 1 atom bombası gücünde gerginlik eklenmektedir. Kırılma, Sivriada-Büyükçekmece-Mürefte arasında iki parçalı kırık iki deprem üretecektir. Bakırköy önünde 6.3-6.5, M. Ereğlisi önünde 7- 7.2 büyüklüğünde. Ümraniye’den kırık geçmiyor.

-Sizce yaşadığımız depremden sonra evlerin depreme dayanıklılığı ne ölçüde gelişti? 
 Ancak varlıklı kişiler evlerine baktırdılar. Diğerleri Allah’a emanet.
 Ancak çıkan yasalar olumlu. DASK yaptırmalı. Yapı Denetim İşletmeleri birer korunç(sigorta) işletmesi gibi çalışmalı. Urayların(belediyelerin) yetkileri sınırlandırılmalıdır.

-Tsunami nedir? İstanbul'da böyle bir risk var mıdır?
 Dipten süpüren deprem dalgalarıdır. İstanbul için dalga yüksekliği 2,5 metreyi geçmez. Kıyı dolguları, buna karşı bir gergi gibi çalışacaktır.

Uğurlu Olsun…Bilgi, kıyımı kovar…

Prof. Dr. Övgün Ahmet ERCAN'a dergi.biz yazarları olarak teşekkür ediyoruz.

Anahtar kelimeler: deprem + istanbul + türkiye + tsunami + tusunami + tehdit