20 Mart 1954 tarihli Yeni İnci dergisinden alınmıştır
Eğer bu plan gerçekleşseydi işin başına geçecek olan Mustafa Kemal, hiç şüphe yok ki Enver'den daha cezri davranacak ve maksadına ermesi için de elbette ve elbette ki, fikirlerine aleyhtar olan İttihat ve Terakki rüesasını harcaması lazım gelecekti.
MUSTAFA KEMAL'İN VÜCUDUNU İZALE ETMEK İSTEYENLER
Bu hadiseden sonra günün birinde yeniden böyle bir durumla karşılaşmamak için Mustafa Kemal'in vücudunu izale etmeyi, başta Talat olmak üzere Merkez-i Umumi düşündüler. Suikast Enver'e ait olduğu için Onun da buna teşne olacağını zannettiler. Fakat bunda çok yanıldılar. Çünkü Enver, vatanın Mustafa Kemal gibi yetişdirdiği emsalsiz bir kumandanı katiyen harcamak istemezdi. Bilakis Ona daha çok paye vermek isterdi.
İşte bu suikastı tertip eden Mustafa Kemal'i Kolordu Kumandanı olarak Kafkas Cephesi'ne göderirken Onu aynı zamanda Mirliva (Paşa) yapmış ve sonra orada kendisine Ordu Kumandanlığı payesi vererek 2. Ordu'nun başına dahi geçirmişti.
Arkadaşları behemehal M. Kemal'in vücudunun izalesi lüzumuna iddia ederken Enver:
"Bilinmez, günün birinde bize ne hal olur. Eğer biz hükümetin idaresini terke mecbur kalırsak bu memleketi kurtaracak ancak Odur" diyordu.
ENVER PAŞA, M. KEMAL'İ DÜELLOYA DAVET EDİYOR
Fakat diğer taraftan Mustafa Kemal, hiç boş durmuyor, ordu ricalini muhtelif yollarla Enver aleyhine tahrik ediyordu. Nihayet günün birinde 1918 senesi başlarında Enver, M. Kemal'i huzuruna çağırmış ve kendisini ayakta kabul ederek şu sözleri söylemiştir:
"Mustafa Kemal Paşa, orduyu, milleti birbirine karıştırıyorsun. Sizin alıp veremeyeceğiniz ben değil miyim? İşte karşı karşıyayız, vuruşalım. Eğer tabanca yanınızda yoksa, (masanın üzerinde duran 2 tabancayı göstererek) bunlardan birisini beğeniniz, alınız. Ben ötekini alayım. Fakat şahsi gayeler yüzünden orduyu ve milleti birbirine katmayalım. Bundan çok büyük fenalık olur."
Mustafa Kemal, bundan içtinap etmiş, kendisine tarziye vermiş ve Enver'in talebi üzerine bir daha siyasetle meşgul olmayacağına askeri namusu üzerine söz vermiştir. Bunun üzerinedir ki M. Kemal, Filistin Cephesi'ne gönderilmiştir.
KAFKAS CEPHESİ
Kafkas Cephesi'nde M. Kemal, kolordusu ile (16) sağ cenahta bulunuyordu. Bütün müşkülat ve mahrumiyetlere rağmen mümkün olan muvaffakiyetleri elde etmiştir. Fakat sonra tam karlı devirler gelmek üzere iken 2. Ordu Kumandanı Müşir İzzet Paşa'nın çekilmesi ve Kafkas Orduları Grup Kumandanlığı'na tayini üzerine Mustafa Kemal, 2. Ordu Kumandanlığı'na geçmiştir. Bu esnada büyük bir hata neticesi karın altında kalan orduyu büyük müşkülatla kurtararak geri çekmiştir.
FİLİSTİN CEPHESİ
Evvela Falkenhayn'ın Ordular Grubu Kumandanı bulunduğu Irak ve Filistin Cephesi'nde M. Kemal 7. Ordu Kumandanlığı'na geçti. Herkesi bir hediye ile kazanmayı düşünen Falkenhayn, 2 küçük sandık altını kendisine gönderdi. M. Kemal, bunun hediye olduğunu anlayınca bunları derhal müşarünileyhe iadeyi vecibeden addetti.
Harekatı askeriye için Falkenhayn'ın fikirlerine muhalefetten dolayı istifa ile vazifesinden çekildi. Bu suretle kanaati hilafına iş görmekten kendini kurtarmış oldu.
İşte burada da vatanın menfaati hilafına hareketten ve hasis menfaatlerden sakınmayı emsal, akran ve ahlafa misal olarak gösterdi.
Yukarıda bahsettiğimiz Filistin Cephesi'ne tayini 1917 idi. Fakat 1918'de Filistin'de Liman Paşa'nın, Yıldırım Orduları Grup Kumandanlığı'na tayininden ve Enver'le yukarıda bahsi geçen hadiseden sonra tekrar aynı orduya (7. Orduya) kumandan oldu. Burada cephede daha henüz mühim vazife görmeye zaman kalmadan düşman büyük kuvvetlerle sağ cenahımıza (8. Orduya) taarruz etmiş ve bütün orduyu mahv ve perişan ederek 1 günde Ordular Grubu Kumandanlık Karargahı olan Nasıre'ye girmiştir. Bunun solundaki 7. Ordu ise, Mustafa Kemal'in dirayeti ve metaneti ile Şeria Nehri'ne doğru geri çekilmiş ve bu şekilde düşman tehlikesinden kurtulmuştur.
LİMAN PAŞA, YILDIRIM ORDULARI GRUP KOMUTANLIĞINI M. KEMAL'E BIRAKIYOR
Bu hezimet o kadar büyüktü ki Liman Paşa, karargahından birkaç kişi ile güç halde atına binerek Şam'a doğru kaçabilmiştir. İşte bu esnadadır ki hakiki vaziyeti gören Yıldırım Orduları Grup Kumandanı Müşir Liman Von Sanders Paşa verdiği emirde:
"Böyle bir hezimet halinde askeri malumatın değil, ancak ruhiyatın muvaffakiyete amil olacağı, selamete çıkaracağı bir emr-i tabiidir. Ben bir ecnebiyim. Ordunun ahvali ruhiyesini idareden acizim. Bu işi mükemmelen görecek, her veçhile iktidarı müsellem olan 7. Ordu Kumandanı Mirliva Mustafa Kemal Paşa'yı vekil tayin ederek İstanbul'a hareket ediyorum" sözleriyle kendisini tehlikeli durumdan sıyırabilmişti.
Bu emir çok mühim ve çok isabetli oluştur. Burada şayanı dikkat mühim bir noktayı da nazarı dikkate koymayı vecibeden addederiz. Yıldırım Orduları Grubu'nda 8., 7. ve 4. Ordular vardı. Mağlup olan 8. Ordunun Kumandanı Ferik Cevat Paşa ve 4. Ordu Kumandanı da Ferik Cemal (Mersinli) Paşa idi. Böyle olduğu halde Ferik'in vücuduna rağmen Mirliva olan Mustafa Kemal'in intihabı çok manidardı.
Elbette ki Liman, hakikaten memlekete hizmet etmek istemişti. Müşarünileyh hiçbir zaman hoş görünerek iş görmemiş, kanaatinden hiçbir zaman fariğ olmadan hareket etmiştir. Müşarünileyhe bu son hizmetinden dolayı dahi minnettarız. Bunun isabet ve hakikatini aşağıdaki satırlarda görürüz:
Ordumuz Halep civarına geldiği zaman düşmanın şedid takip ve hücumlarına maruz kalmıştı. Fakat Mustafa Kemal, orduya aşıladığı cesaretle maneviyatı yükseltmiş ve bozguna uğramış olan bu askerin başına geçerek düşmana mukabil bir taarruz yapmıştır. Bu şekilde düşman taarruzlarının devamını önlemiş ve bu suretle ordumuzu vahim vaziyetlerden kurtarmıştır.
Mustafa Kemal her cephede kahramanlık göstermiştir. Arıburnu'nda, Anafartalar'da ve hepsinin fevkinde Conkbayırı'nda avcı hatlarında düşmana hücumları idare ederek muvaffakiyet temin etmiştir. Fakat Halep'teki vaziyet ona benzemez. Çünkü Çanakkale'deki bulunan ümera, zabitan ve askerler harbe fevkalade hahişker, iyi bakımlı ve her türlü fedakarlığa teşne bulunurken, Kudüsü Şerif karşısından Halep'e kadar olabildiğince kaçan, bozguna uğramış, gözü kaçmakta kalmış bir askeri, böyle düşmana hücum ettirmek için cesaret vermek ve bunu, onların başında olarak harekatı idare etmek ancak hiçbir kimseye benzemeyen bir kahramana nasip olabilirdi. Bunun için büyük muzafferiyetler temin eden Çanakkale sevk ve idareleri, Halep'te bu bozgun askeri taarruza cesaret ve gayret bakımından küçük kalır. Çünkü atılmaya teşne bir askeri hücuma kaldırmakla gözü mütemadiyen kaçmakta olan ve bundan başka selamet yolu aramayan bir askeri hücuma kaldırmak arasında ne kadar büyük fark olduğu gayet açıktır.
M. Kemal, eğer bu tarruzu yapmamış ve muvaffak olmamış olsaydı akıbet feci idi. Artık o asker büsbütün dağılmış ve ordu tamamen mahvolmuş bulunacaktı.
İşte ehliyeti sabit olan Mustafa Kemal, hem muzafferiyetleri ve hem de mağlubiyet ve ricatleri mükemmelen hüsnü idare edebilecek kudrette büyük ve müstesna bir adamdı.
SON 
Önceki bölümler: 1 2 3

Anahtar kelimeler: mustafa + kemal + atatürk + sınıf + arkadaş + enver + paşa + kafkas + cephe + filistin + ordu